दिव्यांग सहाय्यक पोर्टल: महाराष्ट्र शासनाच्या १४ प्रमुख योजनांचा लाभ आता एकाच ठिकाणी!

महाराष्ट्र राज्य हे दिव्यांगांच्या कल्याणासाठी स्वतंत्र विभाग स्थापन करणारे देशातील पहिले राज्य ठरले आहे. दिव्यांग बांधवांना स्वावलंबी बनवण्यासाठी आणि त्यांना शासकीय योजनांचा लाभ सुलभरित्या मिळवून देण्यासाठी शासनाने 'दिव्यांग सहाय्यक पोर्टल' (Divyang Sahayak Portal) सुरू केले आहे. या पोर्टलमुळे आता कागदपत्रांचा ढिगारा आणि सरकारी कचेऱ्यांच्या फेऱ्या कमी होणार आहेत.

या लेखामध्ये आपण या पोर्टलवर उपलब्ध असलेल्या १४ प्रमुख सरकारी योजनांची सविस्तर माहिती घेणार आहोत.

---

१. दिव्यांग सहाय्यक पोर्टल म्हणजे काय?

हे एक 'सिंगल विंडो' डिजिटल प्लॅटफॉर्म आहे. जिथे दिव्यांग व्यक्ती आपल्या UDID (Unique Disability ID) कार्डचा वापर करून नोंदणी करू शकतात आणि त्यांच्या पात्रतेनुसार विविध योजनांसाठी थेट ऑनलाईन अर्ज करू शकतात.

२. पोर्टलवरील १४ महत्त्वाच्या शासकीय योजना:

अ.क्र.	योजनेचे नाव	योजनेचा मुख्य लाभ
१	संजय गांधी निराधार योजना	४०% पेक्षा जास्त अपंगत्व असलेल्यांना दरमहा आर्थिक पेन्शन.
२	श्रावणबाळ निवृत्तीवेतन	६५ वर्षांवरील दिव्यांग ज्येष्ठ नागरिकांसाठी मानधन.
३	शैक्षणिक शिष्यवृत्ती	१ ली ते १० वी आणि उच्च शिक्षणासाठी दरवर्षी आर्थिक मदत.
४	मोफत सहायक साधने	तीन चाकी सायकल, व्हीलचेअर, श्रवणयंत्र इत्यादींचे मोफत वाटप.
५	बीजभांडवल योजना	स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्यासाठी शासनाकडून भांडवल पुरवठा.
६	थेट कर्ज योजना	व्यवसायासाठी ४% ते ६% या अत्यल्प व्याजदराने मोठे कर्ज.
७	दिव्यांग विवाह प्रोत्साहन	दिव्यांग व्यक्तीशी विवाह करणाऱ्या जोडप्याला ₹५०,०००/- मदत.
८	राज्यस्तरीय पुरस्कार	दिव्यांग क्षेत्रात कार्य करणाऱ्या व्यक्ती व संस्थांचा सन्मान.
९	घरकुल योजना (५% आरक्षण)	आवास योजनांमध्ये दिव्यांगांना घरासाठी पहिले प्राधान्य.
१०	एसटी बस प्रवास सवलत	राज्य परिवहन मंडळाच्या बसमध्ये ७५% ते १००% प्रवास माफी.
११	कर्ज व्याज परतावा	बँकेकडून घेतलेल्या व्यावसायिक कर्जाचे व्याज शासन भरते.
१२	विशेष शाळा अनुदान	दिव्यांग मुलांच्या शिक्षण आणि निवासासाठी मोफत सोय.
१३	स्वाधार योजना	उच्च शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांच्या राहण्याचा व जेवणाचा खर्च.
१४	UDID कार्ड सेवा	डिजिटल ओळखपत्रासाठी ऑनलाईन नोंदणी आणि दुरुस्ती.

३. अर्ज करण्यासाठी लागणारी आवश्यक कागदपत्रे:

योजनेचा लाभ घेण्यासाठी खालील कागदपत्रे स्कॅन करून जवळ ठेवावीत:

• दिव्यांग प्रमाणपत्र (Disability Certificate): ४०% किंवा त्याहून अधिक.

• UDID कार्ड किंवा नोंदणी क्रमांक.

• आधार कार्ड (बँक खात्याशी लिंक असलेले).

• उत्पन्नाचा दाखला (तहसीलदार कार्यालयाचा).

• रहिवासी दाखला (डोमिसाईल सर्टिफिकेट).

• बँक पासबुकच्या पहिल्या पानाची प्रत.

४. ऑनलाईन अर्ज कसा करावा?

1. सर्वप्रथम divyangsahayakportal.maharashtra.gov.in या अधिकृत वेबसाईटला भेट द्या.

2. 'नवीन नोंदणी' (Registration) वर क्लिक करून आपली माहिती भरा.

3. तुमचा UDID क्रमांक टाकून प्रोफाईल पूर्ण करा.

4. तुमच्यासाठी उपलब्ध असलेल्या योजनांची यादी तपासा आणि 'अर्ज करा' वर क्लिक करा.

5. आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करून फॉर्म सबमिट करा.

शासनाने उपलब्ध करून दिलेले हे पोर्टल दिव्यांग बांधवांसाठी एक मोठे वरदान आहे. माहितीअभावी अनेकजण लाभापासून वंचित राहतात, त्यामुळे ही माहिती गरजूंपर्यंत पोहोचवणे गरजेचे आहे.