नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी योजना (PoCRA): शेतकऱ्यांसाठी सुवर्णसंधी; ७५% ते १००% अनुदानावर मिळणार विविध लाभ!

नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी योजना (PoCRA): शेतकऱ्यांसाठी सुवर्णसंधी; ७५% ते १००% अनुदानावर मिळणार विविध लाभ!

PoCRA Yojana Maharashtra

महाराष्ट्रातील शेती आता निसर्गाच्या लहरीपणावर अवलंबून राहिली आहे. कधी अतिवृष्टी तर कधी कोरडा दुष्काळ, यामुळे शेतकऱ्यांचे मोठे नुकसान होते. यावर उपाय म्हणून महाराष्ट्र शासनाने जागतिक बँकेच्या सहकार्याने नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्प (PoCRA - Project on Climate Resilient Agriculture) सुरू केला आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश हवामान बदलाशी जुळवून घेणारी शेती विकसित करणे आणि शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्पट करणे हा आहे.

आजच्या या लेखात आपण 'पोकरा' योजनेअंतर्गत मिळणाऱ्या सर्व उपयोजना, अनुदान आणि अर्जाची प्रक्रिया सविस्तर पाहणार आहोत.

---

१. नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी योजना म्हणजे काय?

ही योजना प्रामुख्याने विदर्भ, मराठवाडा आणि नाशिक जिल्ह्यातील काही निवडक गावांमध्ये राबवली जाते. ज्या भागात पावसाचे प्रमाण अनिश्चित आहे, अशा भागातील शेतकऱ्यांना सिंचन, फळबाग आणि शेतीपूरक व्यवसायासाठी शासन मोठे आर्थिक पाठबळ देते.

---

२. योजनेअंतर्गत मिळणाऱ्या विविध उपयोजना (Benefits List):

या प्रकल्पामध्ये वैयक्तिक आणि सामूहिक अशा दोन्ही प्रकारच्या कामांसाठी अनुदान दिले जाते:

अ) सिंचन आणि जलसंधारण सुविधा:

• नवीन विहीर: सिंचनाची सोय नसलेल्या शेतकऱ्यांसाठी नवीन विहीर खोदणे.

• जुनी विहीर पुनर्भरण: विहिरीची पाणी पातळी वाढवण्यासाठी बोअरवेल किंवा विहीर पुनर्भरण.

• शेततळे (Inlet सह): पावसाचे पाणी साठवण्यासाठी शेततळे आणि त्याला प्लॅस्टिक अस्तरीकरण करणे.

• सिंचन संच: सूक्ष्म सिंचनासाठी ठिबक सिंचन (Drip) आणि तुषार सिंचन (Sprinkler) संच.

• पंप संच: पाणी उपसण्यासाठी विद्युत पंप किंवा सौर पंप.

ब) फळबाग आणि वृक्ष लागवड:

• आंबा, पेरू, डाळिंब, लिंबू, संत्री, मोसंबी, सीताफळ आणि ड्रॅगन फ्रूट यांसारख्या फळबागांच्या लागवडीसाठी १००% पर्यंत अनुदान.

• बांबू आणि औषधी वनस्पतींची लागवड.

क) शेतीपूरक व्यवसाय (Business):

• शेळीपालन: शेळ्यांची खरेदी आणि आधुनिक गोठा बांधणे.

• कुक्कुटपालन: परसातील कुक्कुटपालनासाठी पक्षी आणि पिंजरे पुरवणे.

• रेशीम उद्योग: तुती लागवड आणि कीटक संगोपन गृह उभारणे.

• मधुमक्षिका पालन: मधाच्या पेट्या आणि लागणारे साहित्य.

ड) सामूहिक लाभ (गटांसाठी):

• कृषी अवजार बँक: शेतकरी गटांसाठी ट्रॅक्टर आणि आधुनिक अवजारे खरेदी करणे.

• प्रक्रिया केंद्र: धान्य क्लिनिंग-ग्रेडिंग युनिट, डाळ मिल किंवा तेल मिल उभारणे.

---

३. कोणाला किती अनुदान मिळते?

• अल्प व अत्यल्प भूधारक शेतकरी (२ हेक्टरपर्यंत): एकूण खर्चाच्या ७५% ते ८०% पर्यंत अनुदान.

• इतर शेतकरी (२ ते ५ हेक्टर): एकूण खर्चाच्या ५०% पर्यंत अनुदान.

• अनुसूचित जाती (SC) आणि अनुसूचित जमाती (ST) प्रवर्गातील शेतकऱ्यांना अनेक घटकांसाठी जास्तीत जास्त सवलत दिली जाते.

---

४. आवश्यक कागदपत्रे (Documents Required):

नोंदणी करण्यासाठी खालील कागदपत्रे तयार ठेवा:

1. ७/१२ उतारा आणि ८-अ उतारा (डिजिटल स्वाक्षरी असलेला).

2. आधार कार्ड (बँक खात्याशी आणि मोबाईलशी लिंक असलेले).

3. बँक पासबुकच्या पहिल्या पानाची प्रत.

4. जातीचा दाखला (मागासवर्गीय शेतकऱ्यांसाठी).

5. अपत्य दाखला (Self Declaration).

6. विहीर असल्यास तिचा दाखला किंवा जिथे काम करायचे आहे त्या जागेचा नकाशा.

---

५. अर्जाची प्रक्रिया (How to Apply):

1. सर्वप्रथम https://dbt-ndksp.mahapocra.gov.in/IndividualFarmer/Login या पोर्टलवर जा.

2. तुमचा आधार क्रमांक टाकून 'OTP' द्वारे नोंदणी करा.

3. आपल्या गावाचे नाव निवडा (तुमच्या गावाचा समावेश असल्यास नाव दिसेल).

4. ज्या योजनेसाठी लाभ घ्यायचा आहे, ती निवडा आणि कागदपत्रे अपलोड करा.

5. पूर्वसंमती (Pre-sanction): अर्ज मंजूर झाल्यावर तुम्हाला मोबाईलवर मेसेज येईल, त्यानंतरच काम सुरू करा.

6. काम पूर्ण झाल्यावर बिले अपलोड करा आणि अनुदान थेट खात्यात मिळवा.

टीप:- नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी योजना ही कोरडवाहू शेतकऱ्यांसाठी खऱ्या अर्थाने संजीवनी ठरत आहे. जर तुमच्या गावाचा समावेश या योजनेत असेल, तर आजच अर्ज करून लाभ घ्यावा.